Περίγραμμα Μαθήματος

Πληροφοριακά Συστήματα και Νέες Τεχνολογίες στον Τουρισμό

• Τσουρέλα Μαρία

Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα στον Τουρισμό. Έννοια πληροφοριακού συστήματος, δεδομένα–πληροφορία–γνώση. Ρόλος των πληροφοριακών συστημάτων στον τουρισμό και τη φιλοξενία (λειτουργικός, διοικητικός, στρατηγικός ρόλος). Η τουριστική αλυσίδα αξίας και τα βασικά σημεία χρήσης πληροφοριακών συστημάτων.

Κατηγορίες Πληροφοριακών Συστημάτων στον Τουρισμό. Βασικές κατηγορίες: CRS/GDS, booking engines, CRM, ERP/συστήματα διοίκησης, συστήματα πληρωμών.  Front‑office vs back‑office συστήματα, διασύνδεση μεταξύ τους.  Αρχιτεκτονικές (on‑premise, cloud, SaaS) και συνέπειες για μικρές/μεγάλες τουριστικές επιχειρήσεις.

e‑Tourism και Ψηφιακά Οικοσυστήματα Τουρισμού. Ορισμός και εξέλιξη του e‑tourism, βασικές έννοιες και μοντέλα.  Διαδικτυακές πλατφόρμες και οικοσυστήματα (OTAs, metasearch, review sites).  Επιχειρηματικά μοντέλα B2B, B2C, C2C, C2B στον τουρισμό.

Συστήματα Διαχείρισης Σχέσεων με Πελάτες. Έννοια και στόχοι του CRM στον τουρισμό.  Εργαλεία και διαδικασίες συλλογής/αξιοποίησης δεδομένων πελατών (πριν, κατά και μετά το ταξίδι).  Online reviews, social media, reputation management platforms.

Digital Marketing και Social Media στον Τουρισμό. Ρόλος των πληροφοριακών συστημάτων στην ψηφιακή παρουσία (ιστοσελίδες, SEO/SEM, email marketing).  Social media strategies (Facebook, Instagram, TikTok, YouTube, LinkedIn) και διαφήμιση.  Campaign tracking, βασικά metrics και dashboards (Google Analytics, social insights).

Mobile, Location‑Based Services και «Έξυπνοι» Προορισμοί. Mobile εφαρμογές για ξενοδοχεία, προορισμούς και ταξιδιωτικές εμπειρίες.  Location‑based services, beacons, push notifications, in‑destination πληροφορίες.  Έξυπνοι προορισμοί (smart destinations): αισθητήρες, IoT, integrated platforms.

Big Data, Business Intelligence και Analytics στον Τουρισμό. Πηγές δεδομένων στον τουρισμό (κρατήσεις, website, social, review sites, προορισμοί).  Βασικές έννοιες BI & analytics: KPIs, dashboards, descriptive–predictive analytics (σε επίπεδο εννοιολογικό). Εφαρμογές σε marketing, revenue management, διαχείριση εμπειρίας επισκέπτη.

Καινοτομία και Αναδυόμενες Τεχνολογίες. AI & machine learning στον τουρισμό: chatbots, recommendation engines, dynamic pricing.  VR/AR εμπειρίες προορισμών και καταλυμάτων, virtual tours.  Ρομποτική και αυτοματοποίηση στη φιλοξενία, self‑service τεχνολογίες.

Ασφάλεια, Προστασία Δεδομένων και Ηθική στην Ψηφιακή Τουριστική Οικονομία. Βασικές αρχές κυβερνοασφάλειας για τουριστικές επιχειρήσεις.  Προστασία προσωπικών δεδομένων (GDPR, cookies, consent management).  Ηθικά ζητήματα: παρακολούθηση πελατών, profiling.

Ψηφιακός Μετασχηματισμός Τουριστικών Οργανισμών.  Έννοια ψηφιακού μετασχηματισμού στον τουρισμό. Στρατηγικός σχεδιασμός έργων ψηφιακού μετασχηματισμού: στόχοι, stakeholders, business case, αλλαγή οργανωσιακής κουλτούρας. Παράγοντες επιτυχίας/αποτυχίας.

Το μάθημα εξετάζει πώς τα πληροφοριακά συστήματα και οι τεχνολογικές καινοτομίες (e‑tourism, mobile, πλατφόρμες, analytics, AI) μετασχηματίζουν τη λειτουργία, τα επιχειρηματικά μοντέλα και τις σχέσεις με τους πελάτες στον τουριστικό κλάδο. Εστιάζει τόσο στα βασικά είδη και αρχιτεκτονικές πληροφοριακών συστημάτων (π.χ. συστήματα κρατήσεων, CRM, συστήματα διοίκησης) όσο και στις σύγχρονες τάσεις του e‑tourism (online ταξιδιωτικές πλατφόρμες, social media, mobile & location‑based services, «έξυπνοι» προορισμοί, big data και business analytics), με ιδιαίτερη έμφαση στη στρατηγική αξιοποίηση των τεχνολογιών για ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, καινοτομία υπηρεσιών και βελτίωση της εμπειρίας επισκέπτη.

Το μάθημα επιδιώκει να:

• Παρουσιάσει τον ρόλο και τη σημασία των πληροφοριακών συστημάτων στον τουρισμό και τη φιλοξενία, τόσο σε επίπεδο λειτουργίας όσο και σε στρατηγικό επίπεδο.
• Εισαγάγει τα βασικά είδη πληροφοριακών συστημάτων που χρησιμοποιούνται στον τουρισμό και να εξηγήσει τη θέση τους στην τουριστική αλυσίδα αξίας.
• Αναδείξει τις βασικές έννοιες και εφαρμογές του e‑tourism.
• Καλλιεργήσει ικανότητες κριτικής ανάλυσης και σχεδιασμού τεχνολογικών λύσεων για τουριστικούς οργανισμούς, με έμφαση στη στρατηγική αξιοποίηση των ICT για καινοτομία, βελτίωση υπηρεσιών και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.

Με την συμπλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα είναι σε θέση να:

α) Γνώσεις

• Αναλύουν κριτικά τις βασικές έννοιες, κατηγορίες και αρχιτεκτονικές πληροφοριακών συστημάτων στον τουρισμό (συστήματα κρατήσεων, συστήματα διοίκησης, CRM) και να εξηγούν τον ρόλο τους στη λειτουργία και τη διοίκηση τουριστικών οργανισμών.
• Εξηγούν σε προχωρημένο επίπεδο τις έννοιες και τις διαστάσεις του e‑tourism και του digital tourism (online κρατήσεις, επιχειρηματικά μοντέλα B2B/B2C/C2C/C2B, συστήματα πληρωμών, social media, mobile & location‑based services).
• Περιγράφουν και ερμηνεύουν τις σύγχρονες τεχνολογικές τάσεις στον τουρισμό (smart tourism, smart destinations, big data & analytics, AI/chatbots, VR/AR, IoT) και τις πιθανές επιπτώσεις τους σε επιχειρήσεις φιλοξενίας και προορισμούς.
• Κατανοούν το θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο που σχετίζεται με τη χρήση πληροφοριακών συστημάτων και δεδομένων στον τουρισμό (προστασία προσωπικών δεδομένων, ασφάλεια πληροφοριών, ηθικά ζητήματα στην ψηφιακή επικοινωνία και παρακολούθηση πελατών).

β) Δεξιότητες

• Αναλύουν την υφιστάμενη πληροφοριακή υποδομή και τις ροές πληροφορίας σε τουριστική επιχείρηση ή οργανισμό, εντοπίζοντας αδυναμίες και ευκαιρίες βελτίωσης.
• Αξιολογούν εναλλακτικές λύσεις πληροφοριακών συστημάτων και ψηφιακών εργαλείων πετύχουν λειτουργικούς και στρατηγικούς στόχους.
• Αντιλαμβάνονται και σχεδιάζουν σε επίπεδο εννοιών τις λειτουργίες απλών πληροφοριακών συστημάτων που υποστηρίζουν τη στρατηγική και τη λειτουργία τουριστικών οργανισμών. Εφαρμόζουν βασικές έννοιες και εργαλεία data analytics (π.χ. συλλογή και ανάλυση δεδομένων κρατήσεων, ιστοσελίδας, social media, online κριτικών) για τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων.

γ) Ικανότητες

• Αναλαμβάνουν ευθύνη για τον σχεδιασμό και την τεκμηρίωση προτάσεων ψηφιακού μετασχηματισμού σε τουριστικούς οργανισμούς, συνδέοντας σαφώς τις τεχνολογικές επιλογές με τη στρατηγική, τα επιχειρηματικά μοντέλα και τα αναμενόμενα οφέλη.
• Συνεργάζονται αποτελεσματικά με στελέχη διοίκησης για την υλοποίηση έργων πληροφοριακών συστημάτων στον τουρισμό.
• Λειτουργούν με υψηλό βαθμό επαγγελματικής δεοντολογίας, λαμβάνοντας υπόψη θέματα ιδιωτικότητας, ασφάλειας και ηθικής.

• Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών.
• Λήψη αποφάσεων.
• Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις.
• Ατομική & Ομαδική εργασία.
• Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον.
• Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας.
• Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης.

• Εξ αποστάσεως σύγχρονη και ασύγχρονη εκπαίδευση.

• Χρήση διαδικτύου.
• Χρήση συστήματος σύγχρονης τηλεδιάσκεψης (ΖΟΟΜ).
• Χρήση συστήματος ασύγχρονης εκπαίδευσης (MOODLE).
• Χρήση εργαλείων άμεσης αλληλεπίδρασης με την τάξη κατά τη διάρκεια του μαθήματος (Wooclap).
• Χρήση πληροφοριακών συστημάτων της τουριστικής βιομηχανίας.
• Χρήση εργαλειών BI & analytics.
• e-mail.

Ι. Εργασία 1 – Ατομική μελέτη περίπτωσης (40%)

Η εργασία αφορά την ανάλυση της ψηφιακής παρουσίας και πληροφοριακών συστημάτων μιας πραγματικής επιχείρησης (π.χ. ξενοδοχείο, DMO, τουριστικό γραφείο).

Σύντομη αποτύπωση των βασικών πληροφοριακών συστημάτων/ψηφιακών εργαλείων που χρησιμοποιεί (website, booking engine/OTAs, social media, πιθανό CRM κ.λπ.).

Ανάλυση δυνατών σημείων/αδυναμιών.

Σύντομες προτάσεις βελτίωσης.

Έκταση: π.χ. 2.500–3.000 λέξεις – Παρουσίαση στην τάξη.

ΙΙ. Εργασία 2 – Ομαδικό εφαρμοσμένο project (60%)

Η εργασία αφορά το σχεδιασμό ψηφιακής λύσης ή ψηφιακής στρατηγικής για τουριστικό οργανισμό. Γίνεται σε ομάδες  2-3 φοιτητών.

Μπορεί να αφορά τη δημιουργία νέου ή ανανεωμένου website, πρόταση υιοθέτησης/αναβάθμισης CRM, mobile-app, κλπ.

Παράδοση γραπτής αναφοράς  και προφορική παρουσίαση  στην τάξη.

ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΣΥΓΓΡΑΜΜΑΤΑ

• Benckendorff, P. J., Xiang, Z., & Sheldon, P. J. Tourism Information Technology (3rd Edition). CABI, 2019.
• Dana, L. P., Kumar, A., & Gupta, V. P. Digital Transformation in Tourism and Hospitality: Sustainable Management Strategies for Long-Term Excellence. Emerald Publishing Limited, 2025.
• Werthner, H., Koo, C., & Stienmetz, J. L. Handbook of e-Tourism. Springer Nature, 2022.

ΠΡΟΣΘΕΤΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

• Turban, E., Pollard, C., & Wood, G. Information Technology for Management: Navigating the Digital Divide to Enhance Performance, Growth, and Sustainability (13th Edition). John Wiley & Sons, 2025.
• Gallaugher, J. Information Systems: A Manager’s Guide to Harnessing Technology (v. 11.0). FlatWorld, 2025.